عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )

76

تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )

روايات بدان اشاره دارند ، مراعات شده است . اين تحليل ، آشكارا بر اين حقيقت دلالت مىكند كه هيچ رابطه‌اى ميان واژه « حائر » در اينجا و ميان مفهوم جغرافيايى آن ، كه زمين پست و پايين مىباشد و برابر تعريف لغت‌شناسان ، آب در آن سرگردان مىشود و به دور خود مىچرخد ، وجود ندارد . علاوه بر اين ، رواياتى از امامان معصوم ( عليهم السلام ) راجع به حائر وارد شده كه از آن ، به الفاظ مختلفى تعبير فرموده‌اند ؛ الفاظى كه بر هر چيزى ، جز مدلول جغرافيايى حائر دلالت مىكند ؛ مثلًا ملاحظه مىشود كه اين روايات ، گاهى از محلّ با عبارت « نزد قبر » و زمانى با عبارت « زير گنبد » و بار ديگر به « بوستان درخشان » تعبير كرده‌اند ؛ چنان‌كه در روايتى از امام صادق ( ع ) مىخوانيم « قبر امام حسين ( ع ) ، بيست ذراع در بيست ذراع ، بوستانى از بوستان‌هاى بهشت است . . . » . گاهى نيز از اين محل ، به « مشهد شريف » تعبير كرده‌اند ؛ همان‌گونه كه « حرم امام حسين ( ع ) » نيز گفته شده و منظور از آن ، داخل روضه و اطراف قبر مطهر مىباشد و با حرم ، به مفهومى كه قبلًا از نظر گذشت ، تفاوت دارد . بالاخره از حائر ، تعابير گوناگون ديگرى هم شده است . « 1 » آرى ، ورود تعابير مختلف و تا اين اندازه زياد ، جهت دلالت بريك محلّ با عنوان حائر ، گوياى اين حقيقت است كه حائرخود ، مدلول و مفهومى جز آنها ندارد و اين واژه ، از لحاظ دلالت و معنى ، يكى از همان تعابير لفظى و گوناگون به شمار مىرود . خلاصه اينكه ، دستاورد ما از بررسى اخبار و روايات در اين خصوص ، اين است كه حائر ، نام يك ساختمان است ؛ همان ساختمانى كه براى نخستين بار بعد از واقعه كربلا ، بر روى قبر مطّهر امام حسين ( ع ) ، ساخته شده و اين ، نهايت چيزى است كه

--> ( 1 ) . راجع به تعبيرهاى متعدد از حائر ، ر . ك : الحدائق الناضرهء ، ج 2 ، ص 346 .